Pszczyna nie bez powodu nazywana jest Perłą Górnego Śląska. Dobrze zachowany średniowieczny układ urbanistyczny, urokliwy Rynek i monumentalny zamek sprawiają, że miasto to przyciąga turystów z całego kraju. Jednak tym, co nadaje Pszczynie prawdziwie magiczny i kameralny charakter, jest Zabytkowy Park Pszczyński, rozciągający się na powierzchni 156 hektarów.

Jego centralną, najbardziej reprezentacyjną częścią jest Park Zamkowy – uchodzący za jeden z najpiękniejszych na Śląsku. Jeśli planujesz wizytę w Pszczynie, ten park to absolutny punkt obowiązkowy.

Od ogrodu warzywnego po angielski romantyzm

Historia Parku Zamkowego jest nierozerwalnie związana z pszczyńską rezydencją. Choć dziś spacerujemy po rozległym parku krajobrazowym, jego początki w XVI wieku były znacznie skromniejsze – znajdował się tu wówczas niewielki ogród warzywny oraz zwierzyniec.

W XVIII wieku, za sprawą rodziny Anhaltów, park przybrał formę regularnych, geometrycznych ogrodów w stylu francuskim, podporządkowanych bryle pałacu. Swój obecny, angielski i naturalistyczny charakter park zyskał dopiero w połowie XIX wieku dzięki inicjatywie rodu Hochberg von Pless. To właśnie wtedy zlikwidowano główną aleję, zastępując ją rozległą polaną, która otwiera widok na rozlewiska rzeki Pszczynki i łagodne wzgórza.

Co warto zobaczyć w Parku Zamkowym?

Park Zamkowy zajmuje obszar około 48 hektarów i jest prawdziwą skarbnicą atrakcji historycznych oraz przyrodniczych. Spacerując jego alejkami, zwrócisz uwagę na:

• Zamek Książęcy (Muzeum Zamkowe): Majestatyczna rezydencja, która swoją obecną formę w stylu francuskiego neobaroku zyskała w latach 1870-1876 według projektu architekta Aleksandra Hipolita Destailleura. Zamek unikał zniszczeń II wojny światowej, dzięki czemu zachowało się w nim około 80% oryginalnego, autentycznego wyposażenia.
• Zabytkowa mała architektura: Wśród starodrzewu i kanałów wodnych kryją się prawdziwe perełki. Należą do nich m.in. uroczy pawilon herbaciany na wyspie, brama chińska, piwnica lodowa z wieżą widokową, łukowate mostki oraz liczne kapliczki.
• Dwór „Ludwikówka”: Zbudowany około 1800 roku dla Ludwika Anhalta, o charakterystycznej architekturze z portykiem i kolumnami toskańskimi.
• Groby Książęce: W północnej części parku znajdziesz miejsce spoczynku rodu Anhaltów, a w części zachodniej nekropolię rodziny Hochbergów.

Raj dla miłośników przyrody

Dla wielu turystów największym atutem parku jest jego natura. Pszczyński park krajobrazowy charakteryzuje się rozległymi otwarciami widokowymi, malowniczymi skupiskami drzew i krzewów oraz samotnymi, rozłożystymi dębami i drzewami „płaczącymi” pochylającymi się nad lustrem wody.

Występuje tu imponujący starodrzew, w tym dęby szypułkowe, sosny wejmutki, cisy, tulipanowce czy świerki srebrzyste. Jeśli możesz zaplanować wycieczkę późną wiosną, koniecznie to zrób – w tym czasie kwitną tu zjawiskowe, ogromne okazy różaneczników (rododendronów) oraz azalii, tworząc wielobarwne kobierce.

Dwa kroki dalej: co kryją pozostałe części parku?

Park Zamkowy to tylko serce całego kompleksu. Warto zapuścić się nieco dalej:

• Park Zwierzyniec (Dzika Promenada): tereny leśno-parkowe leżące na zachód od zamku, powstałe po osuszeniu wielkiego Stawu Miejskiego. To tu znajduje się popularna Pokazowa Zagroda Żubrów, gdzie oprócz królów puszczy zobaczysz muflony, daniele i jelenie, a także zadbane pole golfowe.
• Park Dworcowy: znajdujący się we wschodniej części kompleksu park mieści na swoim terenie Skansen – Zagrodę Wsi Pszczyńskiej. Na obszarze 2 hektarów zgromadzono w nim unikalne zabytki drewnianej architektury ludowej z XVIII i XIX wieku.

💡 Informacje Praktyczne dla Turysty

Aby ten artykuł był w pełni użyteczny przy planowaniu wycieczki, poniższa sekcja zawiera informacje oparte w części na wiedzy ogólnoturystycznej. Zaleca się niezależne sprawdzenie cenników i godzin otwarcia przed przyjazdem.

Bilety i dostępność

Sam wstęp na teren Parku Zamkowego jest bezpłatny, a park jest ogólnodostępny dla spacerowiczów przez cały rok. Jest to doskonałe miejsce na spacer z wózkiem dziecięcym lub dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich, ze względu na liczne równe i szerokie alejki.

Zwiedzanie obiektów

Płatny jest wstęp do Muzeum Zamkowego, Zagrody Wsi Pszczyńskiej oraz Pokazowej Zagrody Żubrów.

Poruszanie się po parku

Jeśli nie masz ochoty na długie piesze wędrówki, w okolicach zamku można wypożyczyć gokarty, którymi wygodnie i z wiatrem we włosach zwiedzisz nawet najbardziej odległe, ciche zakątki parku.

Lokalizacja i dojazd

Park Zamkowy leży w ścisłym centrum Pszczyny, przylegając bezpośrednio do pszczyńskiej starówki. Wokół rynku i parku znajduje się wiele restauracji oraz kawiarni, gdzie można zregenerować siły po zwiedzaniu.

Park Zamkowy w Pszczynie to unikatowe miejsce na mapie Polski, gdzie wielka europejska historia splata się z perfekcyjnie zaplanowaną naturą. Zarezerwuj sobie co najmniej kilka godzin, by w pełni poczuć arystokratyczną atmosferę tego miejsca.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

1. Jak duży jest Park Zamkowy w Pszczynie?

Sam Park Zamkowy rozpościera się na obszarze około 48 hektarów. Warto jednak wiedzieć, że stanowi on centralną część całego Zabytkowego Parku Pszczyńskiego, który zajmuje imponującą powierzchnię 156 hektarów. Oprócz Parku Zamkowego w jego skład wchodzi również Park Dworcowy i Dzika Promenada (Zwierzyniec).

2. W jakim stylu urządzony jest park?

Obecnie park reprezentuje styl krajobrazowy, tzw. angielski, który zyskał w drugiej połowie XIX wieku dzięki inicjatywie rodu Hochbergów. Podczas tej przebudowy zlikwidowano dawne geometryczne francuskie układy (inspirowane wcześniej twórczością André Le Notré), zastępując je rozległymi polanami, swobodnymi rozlewiskami rzeki Pszczynki oraz malowniczymi skupiskami drzew i krzewów.

3. Jakie zabytki architektury znajdują się w parku?

Wśród zieleni i wodnych kanałów można odnaleźć wiele cennych obiektów małej architektury. Do najważniejszych należą: pawilon herbaciany na wyspie (z 3. ćwierci XIX w.), neoklasycystyczny dwór „Ludwikówka” wzniesiony około 1800 roku, brama chińska, lodownia z wieżą widokową oraz liczne łukowate mostki i kapliczki. Ciekawostką jest kapliczka „Bądź Wola Twoja”, z którą według podań związana jest historia uciekającego do Francji króla Henryka Walezego.

4. Czy to prawda, że w parku znajdują się grobowce arystokracji?

Tak, spacerując po parku, można natrafić na miejsca spoczynku dawnych panów pszczyńskich włości. W północnej części Parku Zamkowego usytuowane są groby książąt z rodu Anhaltów (pochodzące z lat 1773-1841), natomiast w zachodniej części znajduje się nekropolia rodziny Hochbergów.

5. Co oferują pozostałe części Zabytkowego Parku Pszczyńskiego?

Sąsiadujące z Parkiem Zamkowym tereny to doskonałe miejsce na przedłużenie wycieczki. Na około 2-hektarowym fragmencie Parku Dworcowego znajduje się Skansen – Zagroda Wsi Pszczyńskiej, gromadzący cenne zabytki architektury drewnianej z XVIII i XIX wieku. Z kolei na terenie Dzikiej Promenady (Park Zwierzyniec) umiejscowiono popularną Pokazową Zagrodę Żubrów (gdzie żyją również m.in. jelenie i muflony) oraz starannie utrzymane pole golfowe. W zwiedzaniu rozległych terenów mogą pomóc gokarty, które można wypożyczyć przy zamku.

Źródło zdjęcia głównego: Jacek Cisło, CC BY-SA 3.0 PL, via Wikimedia Commons